MICHAŁ ORŁOWICZ (1851-1913)
Michał Orłowicz (1851-1913), prawnik, notariusz w Galicji, członek założyciel i dobroczyńca Towarzystwa dla Popierania Nauki Polskiej, ojciec Mieczysława Orłowicza - nestora turystyki polskiej.
Michał Orłowicz urodził się w roku 1851 jako syn poważanej ale niezamożnej rodziny mieszczańskiej w Pruchniku. Ukończywszy szkołę ludową w rodzinnym miasteczku, udał się na studia gimnazjalne do Przemyśla, gdzie tylko z początku otrzymywał wsparcie od rodziców - w przeważnej części musiał już wtedy przebijać się przez życie praca własną, zarabiając na nie lekcjami. Mimo to przeszedł całe gimnazjum jako uczeń celujący.
Po ukończeniu szkoły średniej poświecił się studiom prawa w Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie zawodowi notarialnemu, którego praktykę odbywał po kolei w kilku miejscowościach galicyjskich. Ostatecznie w roku 1901 osiadł jako notariusz w Rymanowie, na którym to stanowisku przetrwał przez lat dziesięć, dopóki ciężkie przejścia życiowe, a pod koniec także kalectwo fizyczne nie zmusiły go do wycofania się z tego zawodu i przesiedlenia się do Pruchnika, ażeby w rodzinnym miejscu dokonać żywota. Zmarł tu 29 czerwca 1913 r. pozostawiwszy po sobie majątek w wysokości ok. 30 tyś. koron, z czego 24 tys. zapisał swoim dzieciom, a pozostałą część po pokryciu kosztów pogrzebu i pomnika grobowego (1000 koron) polecił przekazać Towarzystwu dla Popierania Nauki Polskiej (późniejsze Towarzystwo Naukowe we Lwowie).
Próbował swych sił także na polu piśmiennictwa: w roku 1886 ogłosił pracę p.t. „O wykonywaniu sądownictwa w praktyce z zarysem reorganizacyi”, a w roku 1900 utwór poetycki „Majówka. Wspomnienia z ławy studenckiej”.
„Majówka. Wspomnienia z ławy studenckiej” - okładka utworu poetyckiego Michała Orłowicza wydanego w 1900 r.
W memoriale poświęconym Leopoldowi Gawełkiewiczowi i Michałowi Orłowiczowi, napisano:„I rośnie serce na myśl, jak Obaj, z ubogich mieszczańskich rodzin wyszedłszy, twardą pracą przebijając się przez życie i niemniej ciężkim potem i znojem zdobywając oszczędności, praktycznym swoim zawodem, stojąc pod pewnym względem na uboczu wobec naukowego ruchu, przecież w godzinie śmierci pamiętali o zadaniach nauki, hojną przyczyniając się ofiarą do zaspokojenia kulturalnych potrzeb narodu. Hołd i cześć Ich pamięci!”
[Źródło: Sprawozdanie Wydziału Towarzystwa dla Popierania Nauki Polskiej za rok 1913, Lwów 1914]
ANDRZEJ BAZANOWSKI (1912-1983)
Andrzej Bazanowski (1912-1983), twórca podkarpackiego systemu ochrony pożarowej, wieloletni komendant wojewódzki straży pożarnych w Rzeszowie, popularyzator sportu pożarniczego i idei zawodów pożarniczych, wybitny dowódca i wychowawca.
Urodził się 19 listopada 1912 roku w Pruchniku, jako syn Józefa i Katarzyny Dyszyńskiej. Po ukończeniu miejscowej szkoły powszechnej w Pruchniku, gminazjum przyklasztorengo w Dębowcu, a następnie Gimnazjum Państwowego im. A. Witkowskiego w Jarosławiu, w 1932 r. zdaje egzamin dojrzałości na kierunku matematyczno-przyrodniczym.
W latach 1932-1934 odbywa służbę wojskową, podczas której uczęszcza do Szkoły Podchorążych Rezerwy przy 82. Pułku Piechoty w Brześciu nad Bugiem. W roku 1935 podejmuje pierwszą pracę zawodową jako referent podatkowy w Urzędzie Gminy w rodzinnym Pruchniku (1935-1937).
Jego marzeniem jest pożarnictwo, z którym po raz pierwszy zetknął się jeszcze w Pruchniku jako szesnastoletni uczeń gimnazjalny. Nic dziwnego, że udaje się do Łodzi, gdzie pod koniec 1937 r. kończy kurs pożarniczy dla kandydatów do Korpusu Technicznego Związku Straży Pożarnych RP. Przed wybucheem II wojny światowej obejmuje stanowisko instruktora powiatowego straży pożarnych w Gródku Jagiellońskim (1938-1939).
W kampanii wrześniowej 1939 r. walczy jako żołnierz 3. Pułku Legionów w Jarosławiu. Po klęsce wsześniowej jest więziony przez NKWD we Lwowie, a następnie w Berdyczowie, skąd ucieka i walczy w szeregach Armii Krajowej.
Po zakończeniu II wojny światowej obejmuje stanowisko inspektora powiatowego w Jarosławiu (1944-1949), a następnie komendanta Ośrodka Wyszkolenia Pożarniczego w Roźwienicy, koło Jarosławia (1949-1951).
1 listopada 1951 r. obejmuje stanowisko komendanta wojewódzkiego straży pożarnych w Rzeszowie (1951-1977).
"Andrzej Bazanowski był głównym konstruktorem systemu ochrony przeciwpożarowej województwa rzeszowskiego (...) Na wstępie napotyka same trudności. Brak jest wszystkiego (...) Jednak potrafił skupić wokół siebie grupę ludzi, którym zaszczepił swój entuzjazm i optymizm działania (...) Wiele wysiłku kosztował go dobór odpowiedniej kadry zawodowej i jej wyszkolenie (...) Tworząc struktury organizacyjne i kadrowe, nie zapomina o wyposażeniu w sprzęt i jego odpowiednim utrzymaniu (...) Dba w sposób szczególny o rozwój bazy lokalowej komend, zawodowych straży i jednostek OSP. Zaczyna właściwie od zera (...) Tworzy system szkolenia kadry jednostek zawodowych, a także ochotniczych. Sprawy te stanowią jego pasję zawodową (...) Z prymitywnych warunków w Roźwienicy, poprzez Palikówkę, w oparciu o nowy obiekt w Rzeszowie organizuje profesjonalną placówkę szkoleniową (...) Kocha sport - zaszczepia wśród jednostek elementy rywalizacji w sprawności i szybkości działania ratowniczo-gaśniczego. Popularyzuje ideę zawodów pożarniczych i sportu pożarniczego (...) jednostki województwa reprezentują Polskę na zawodach międzynarodowych odnosząc w nich sukcesy (...) Dużą satysfakcją są dla niego medale srebrne i brązowe, które w Berndorf i Krems, Brnie i Trento zdobywają jednostki ZSP Rzeszów, OSP Kobylany-Łęki, Przeworsk, Gać i Niechobrz (...) Przywozi medale i wyróżnienia ze wszystkich zawodów krajowych (...)" - "Strażak Rzeszowski" nr 1/1997, wspomnienia st. bryg. Jana Ciby.
31 marca 1977 odchodzi na emeryturę, ale w dalszym ciągu utrzymuje kontakty z pożarnictwem. Działa w Zarządzie Wojewódzkim Związku Ochotniczych Straży Pożarnych. Za swoje zasługi otrzymuje wiele odznaczeń państwowych i resortowych, a wśród nich: Krzyż Kawalerski Orderu Polonia Restituta (1964), Krzyż Oficerski Orderu Orderu Polonia Restituta (1973), Złoty Znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych. Zmarł 17 kwietnia 1983 roku.
Dla uczczenia pamięci tego wspaniałego dowódcy corocznie w kwietniu odbywają się Ogólnopolskie Zawody Sportowo-Pożarnicze o Memoriał Pułkownika Andrzeja Bazanowskiego. 26 kwietnia 1997 r. w czternastą rocznicę jego śmierci, obok budynku Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie został odsłonięty głaz z tablicą upamiętniającą tego legendarnego pożarnika, z napisem: "Płk. poż. Andrzejowi Bazanowskiemu, komendantowi wojewódzkiemu w latach 1951-1977, organizatorowi ochrony przeciwpożarowej województwa rzeszowskiego, twórcy sukcesów sportu pożarniczego, wspaniałemu dowódcy i wychowawcy, Rzeszów 1997. Strażacy województwa"
[Źródło: Stanisław Dydek, "Ludzie spod znaku św. Floriana", Stara Wieś - Brzozów 2001.]
Medal poświęcony Andrzejowi Bazanowskiemu, wybity przez Mennicę Polską w 2010 roku.
Źródło: mennica.com.pl
).